Czym różni się system edukacji w Niemczech od polskich metod?

System edukacyjny jest jedną z dziedzin, która różni państwa Unii Europejskiej. Każde z państw członkowskich ma własny system edukacyjny. Każdy z krajów ma dowolność tworzenia własnego systemu kształcenia. Porównując chociażby Polskę i Niemcy, od razu widać, że oba systemy szkolnictwa są od siebie dość dalekie. Według skromnych danych, w Niemczech mieszka około 800 tysięcy Polaków, mających wyłącznie polskie obywatelstwo. Drugie tyle stanowią to osoby mające podwójne obywatelstwo – polskie i niemieckie. Tam mieszkają z rodzinami. I posyłają dzieci do szkoły. Dlatego warto poznać najważniejsze założenia niemieckiego systemu oświaty. Jak wygląda i czym różni się system edukacji w Niemczech od polskich metod? Jakie są wymagania niemieckiej edukacji i czy polskie dzieci im są w stanie sprostać? Oto krótki przewodnik.

Czym różni się system edukacji w Niemczech od polskich metod?

Opisując system oświaty w Niemczech warto przede wszystkim wyjaśnić kilka kwestii. Są one kluczowe do zrozumienia odmienności niemieckiego systemu edukacji od polskiego. Otóż, Republika Federalna Niemiec jest krajem federacyjnym. Tworzy go 16 krajów związkowych. Każdy z nich ma własne władze i system szkolnictwa. Dlatego w każdym z landów może on wyglądać nieco inaczej od pozostałych. I tak np. system oświaty w Brandenburgii różni się od systemu szkolnego w Saksonii. Jednak podstawowe zasady edukacyjne są dla wszystkich państw federacyjnych takie same. Nie ma więc w Niemczech centralnego systemu oświaty, jak ma to miejsce w Polsce.

Co istotne, w Niemczech obowiązuje obowiązek szkolny, a nie edukacyjny. Oznacza to, że rodzice w Niemczech nie mogą uczyć swych dzieci w domu. Obowiązkiem jest uczenie się w szkole. W Polsce wygląda to inaczej. U nas dzieci mogą podejmować i kontynuować naukę w domu.

Zasadniczo edukacja w Niemczech, podobnie jak w Polsce zaczyna się od przedszkola. W Polsce przyjmowane są do niego dzieci trzyletnie. Zdarzają się sytuacje, gdy młodsze dziecko już może być przyjęte do przedszkola. Warunkiem jest jego samodzielność malucha. W Niemczech do przedszkoli także przyjmowane są trzylatki. Zdarzają się podobnie jak w Polsce przyjęcia dzieci młodszych, nawet rocznych.

Warto przeczytać: Niemieckie słówka trudne do przetłumaczenia

Porównanie systemu edukacji w Niemczech z polskimi metodami

Inaczej niż Polsce przedstawiają się pozostałe etapy edukacji w Niemczech. Również inaczej wygląda sam rok szkolny i jego organizacja. W Polsce wszystkie szkoły w tym samym dniu rozpoczynają naukę. W Niemczech jest to uzależnione od landu. Zasadniczo rok szkolny w Niemczech rozpoczyna się po feriach letnich , między lipcem a końcówka września. W Polsce – 1 września.

Naukę w niemieckiej szkole zaczynają dzieci, które ukończyły 6 lat. Szkoła podstawowa (Grundschule) trwa 4 lata. Jest to standard, choć są wyjątki. Takim wyjątkiem jest na przykład Berlin, gdzie szkoła podstawowa trwa 6 lat. Celem kształcenia w niemieckiej podstawówce jest zainteresowanie uczniów różnymi dziedzinami nauki. W szkole podstawowej nauczyciel przekazuje dzieciom podstawową wiedzę o języku, matematyce czy przyrodzie. Jest to etap oparty na eksperymentach i rozwijaniu zainteresowań.

Co ciekawe, w szkole podstawowej nauczyciel nie wystawia też ocen. Zamiast cyfr, uczniowie otrzymują podsumowanie swych osiągnięć edukacyjnych. Co ważne także, po ukończeniu podstawówki, uczniowie otrzymują rekomendację. W niej znajdują się wskazówki co do dalszej ścieżki kształcenia.

System edukacji w Niemczech – przegląd szkół średnich w porównaniu z polskim systemem oświaty

Po zakończeniu szkoły podstawowej, uczeń musi podjąć decyzję odnośnie wyboru szkoły ponadpodstawowej. Uczeń może wybrać szkołę średnią pomiędzy szkoła główną (Hauptschule), szkoła realną (Realschule) i szkolą ogólnokształcącą (Gymnasium).

Gimnazjum niemieckie jest zbliżone do polskiego liceum ogólnokształcącego. W tej szkole nauka trwa najdłużej, bo standardowo należy do niej uczęszczać przez 9 lat. Najczęściej gimnazjum wybierane jest przez uczniów zdolnych. Edukacja kończy się egzaminem, będącym odpowiednikiem polskiej matury (Abitur). Jest ona przepustką do podjęcia studiów I stopnia. Podobnie jak w Polsce wynik matury ma ogromny wpływ na możliwość dostania się na dobry uniwersytet.

Szkoła główna trwa 6 lat. Obejmuje naukę w klasie od piątej do dziesiątej. Inaczej niż w gimnazjum, nauka w niej kończy egzaminem Hauptschulabschluss. To on umożliwia kontynuację nauki w szkole zawodowej, trwającej 3 lata. Wiedza zdobywana w szkole głównej jest bardziej ogólna niż w gimnazjum. Pozwala jednak na uzyskanie konkretnego zawodu. Nie kończy się maturą, którą można zdać dopiero po ukończeniu szkoły zawodowej.

Nauka w szkole realnej trwa także 6 lat. Kształci w zakresie niezbędnym do pracy w handlu czy przemyśle. Co ważne, nie umożliwia studiowania, ani nie kończy się maturą. Daje wykształcenie dla osób, które nie wiążą swej przyszłości z długoletnią edukacja.

Najważniejsze różnice systemu edukacji w Niemczech

Jeśli chcemy oceniać system oświaty w Niemczech i porównać go z polskim, można od razu zauważyć odmienności. Jako porównanie weźmy polski system oświaty sprzed ostatniej reformy szkolnictwa. Wówczas kształcenie przebiegało trzyetapowo. Szkoła podstawowa – 6 – letnia, 3 – letnie gimnazjum i 3- letnia szkoła średnia lub ponadgimnazjalna (np. zawodowa). Można tu zauważyć kilka kwestii. Niemieccy uczniowie wcześniej niż ich polscy rówieśnicy muszą dokonać wyboru co do ścieżki edukacji. Nawet po reformie nadal polscy uczniowie mają więcej czasu na decyzję o wyborze kolejnej szkoły.

Inaczej tez wygląda sam proces nauki. W Niemczech uczniowie nie muszą przyswoić całej wiedzy z literatury czy historii powszechnej. Bardzo często w niemieckich szkołach przekazywana jest jedynie esencja tematów. Czyli uczą się tego, co jest potrzebne, bez konieczności wkuwania całych podręczników. Lekcje w niemieckich szkołach zwykle mają na celu zachęcenie uczniów do poszukiwania rozwiązań i doskonalenia umiejętności.

W niemieckich szkołach stawia się także na prace zbiorowe. Podczas gdy polski uczeń samodzielnie przygotowuje prace domowe, w Niemczech jest to praca grupowa. Wszyscy uczniowie współpracują przy tworzeniu zadania i razem są oceniani. Polskie szkoły stawiają na indywidualizm. Z jednej strony każdy uczeń rozwija się samodzielnie. Z drugiej zaś ,nie uczy się pracy zespołowej.

Trudno również nie zauważyć innej istotnej różnicy w systemie szkolnictwa. Celem programu polskiego systemu edukacji jest wzajemne przenikanie się i uzupełnianie wiedzy z różnych dziedzin. W rzeczywistości jednak rzadko ma to miejsce. Najczęściej każda z dziedzin – fizyki, chemii, matematyki czy historii oderwana jest od siebie. I funkcjonuje jako niezależny byt. Dlatego tak trudno jest polskim uczniom osadzić zdobytą wiedzę w kontekście i wykorzystać ją. W Niemczech wygląda to zupełnie inaczej. Tu edukacja oparta jest o dopełnianie się wiedzy z różnych dziedzin. Dzięki temu uczeń lepiej potrafi wykorzystać ją w praktyce.

Porównując system edukacji w Niemczech i Polsce trudno jest nie zauważyć dużych odmienności. Czym różni się system edukacji w Niemczech od polskich metod? Przede wszystkim podejściem do samej edukacji. W Niemczech jako cel edukacji stawia się kształcenie umiejętności “miękkich” . Podczas gdy polscy uczniowie zakuwają wiedzę teoretyczną, ich niemieccy rówieśnicy potrafią ją wykorzystać w praktyce. Może zatem warto przejąć niemiecki system edukacji ? Zdecydowanie odciążyłby polskich uczniów od konieczności przyswajania mało praktycznej wiedzy.

 

Może Cię także zainteresować: